Onderwijs, partijen en NAVO
Hoeveel overheidsgeld gaat hiernaartoe? Deze vergelijking gebruikt 2024 als gemeenschappelijk referentiejaar. Elk bedrag heeft een eigen afbakening en bron.
- Onderwijs
€ 39,3 miljardin 2024
Voorlopig
Onderwijsuitgaven van de volledige Belgische overheid, inclusief hoger onderwijs en ondersteunende diensten (COFOG 09, sector S13).
Afbakening en bronnen voor onderwijs
Dit is ruimer dan alleen het geld voor kleuter-, lagere en middelbare scholen. Eurostat markeert het bedrag als voorlopig.
Bedrag vóór compacte weergave: € 39.283.600.000.
- Politieke partijen
€ 83,7 miljoenin 2024
Gerapporteerd
Rechtstreekse overheidssubsidies aan Belgische politieke partijen, waaronder partijdotaties en fractietoelagen.
Afbakening en bronnen voor politieke partijen
Dit is niet de totale kost van de politiek. Onder meer de volledige werking van parlementen en kabinetten en indirecte partijinkomsten vallen buiten dit bedrag. De bron rapporteert afgerond op €0,1 miljoen.
Bedrag vóór compacte weergave: € 83.700.000.
- NAVO: gemeenschappelijke budgetten
Circa € 77,0 miljoenin 2024
Indicatieve budgetraming
Een benadering van het Belgische aandeel in het burgerlijke en militaire NAVO-budget en het plafond voor het gezamenlijke investeringsprogramma.
Afbakening en bronnen voor navo: gemeenschappelijke budgetten
Berekening: (€438,1 miljoen + €2,03 miljard + €1,3 miljard) × 2,0447%. Deze verdeelsleutel geldt vanaf 7 maart 2024. Het investeringsbedrag is een plafond. Dit is geen vastgesteld bedrag van de werkelijk betaalde Belgische jaarbijdrage en omvat geen afzonderlijke vrijwillige bijdragen.
- Defensie als geheel
€ 7,9 miljardin 2024
Voorlopig
Belgische overheidsuitgaven voor defensie volgens Eurostat (COFOG 02, sector S13).
Afbakening en bronnen voor defensie als geheel
Dit bedrag wordt niet volledig aan de NAVO betaald. De NAVO-definitie van defensie-uitgaven kan afwijken van deze statistische indeling. Eurostat markeert het bedrag als voorlopig.
Bedrag vóór compacte weergave: € 7.946.400.000.
Tel deze bedragen niet bij elkaar op: de afbakeningen kunnen overlappen. De NAVO-norm voor defensie-uitgaven is een afspraak over nationale bestedingen, geen lidgeld aan de NAVO.
Referentieoverzicht, bronnen gecontroleerd op 26 oktober 2026. Dit overzicht wordt handmatig bijgewerkt; de uitgaven per functie hierboven volgen de geïmporteerde Eurostat-reeks en kunnen door bronherzieningen afwijken.
België, Frankrijk, Spanje en Nederland
Vergelijk belastingen, overheidspersoneel en bestedingen. Binnen elk onderwerp gebruiken we hetzelfde jaar en dezelfde definitie voor alle vier de landen. Het beschikbare referentiejaar verschilt per onderwerp.
Belastingdruk op arbeid · 2025
% van totale werkgeverskosten
Inkomstenbelasting en sociale bijdragen van werknemer en werkgever voor een alleenstaande zonder kinderen die het gemiddelde loon van zijn land verdient.
Dit is geen inhoudingspercentage op het brutoloon. Gezinsvorm en loon veranderen de uitkomst; btw en andere belastingen op aankopen zitten hier niet in. Het gemiddelde loon verschilt per land.
OESO · Taxing Wages 2026, tabel 1.1De exacte waarden staan ook in de tabel hieronder.
| Indicator en jaar | België | Frankrijk | Spanje | Nederland |
|---|---|---|---|---|
| Belastingdruk op arbeid2025 · % van totale werkgeverskosten | 52,5% | 47,2% | 41,4% | 35,9% |
| Belastingen en verplichte sociale bijdragen2024 · % van bbp | 42,6%* | 43,5%* | 36,7%* | 38,5%* |
| Werkenden bij de overheid2023 · % van alle werkenden | 18,3% | 20,7% | 15,3% | 12,3% |
| Onderwijsuitgaven2024 · % van bbp | 6,3%*€ 39,3 miljard | 5,1%*€ 148,6 miljard | 4,1%*€ 65,9 miljard | 5,1%€ 57,2 miljard |
| Defensie-uitgaven2024 · % van bbp | 1,3%*€ 7,9 miljard | 1,9%*€ 54,2 miljard | 0,9%*€ 14,2 miljard | 1,6%€ 18,3 miljard |
| Totale overheidsinkomsten2024 · % van bbp | 49,7% | 51,2% | 42,2% | 43,9% |
| Totale overheidsuitgaven2024 · % van bbp | 54,1% | 57,0% | 45,4% | 44,6% |
| Begrotingssaldo2024 · % van bbp | -4,4% | -5,8% | -3,2% | -0,7% |
* Voorlopig volgens de bron. De bedragen in euro bij onderwijs en defensie hebben hetzelfde jaar en dezelfde afbakening als het percentage erboven.
Definities en bronnen per onderwerp
- Belastingdruk op arbeid · 2025
Inkomstenbelasting en sociale bijdragen van werknemer en werkgever voor een alleenstaande zonder kinderen die het gemiddelde loon van zijn land verdient.
Dit is geen inhoudingspercentage op het brutoloon. Gezinsvorm en loon veranderen de uitkomst; btw en andere belastingen op aankopen zitten hier niet in. Het gemiddelde loon verschilt per land.
OESO · Taxing Wages 2026, tabel 1.1- Belastingen en verplichte sociale bijdragen · 2024
Alle belastinginkomsten en verplichte sociale bijdragen volgens de OESO-definitie, tegenover de omvang van de economie.
Voorlopige cijfers. Dit is geen persoonlijk belastingtarief en ook niet het totaal van alle overheidsinkomsten. De OESO-afbakening verschilt van Eurostat-reeksen die toegerekende sociale bijdragen meetellen.
OESO · Revenue Statistics 2025, tabel 1.1- Werkenden bij de overheid · 2023
Personeel van de volledige overheid (sector S13) als aandeel van alle werkenden, inclusief zelfstandigen in de noemer.
Dit zijn niet uitsluitend statutaire ambtenaren en ook niet alle inwoners. Onderwijs en zorg worden per land anders georganiseerd: private of gesubsidieerde instellingen vallen niet automatisch onder de overheid. Een lager aandeel bewijst op zichzelf geen hogere efficiëntie.
OESO · Government at a Glance 2025- Onderwijsuitgaven · 2024
Uitgaven voor onderwijs door de volledige overheid (COFOG 09, sector S13), inclusief hoger onderwijs en ondersteunende diensten.
België, Frankrijk en Spanje: voorlopig. Een bedrag in euro toont de omvang; het aandeel van het bbp houdt rekening met de grootte van de economie.
Eurostat · gov_10a_exp- Defensie-uitgaven · 2024
Uitgaven voor defensie door de volledige overheid volgens Eurostat (COFOG 02, sector S13).
België, Frankrijk en Spanje: voorlopig. Dit is geen rechtstreekse NAVO-bijdrage. De NAVO-definitie van defensie-uitgaven kan afwijken van deze COFOG-indeling.
Eurostat · gov_10a_exp- Totale overheidsinkomsten · 2024
Alle inkomsten van de volledige overheid (Eurostat TR, sector S13), inclusief inkomsten buiten belastingen.
Gebruik dit niet als belastingdruk: de afbakening is ruimer dan de OESO-belastinginkomsten.
Eurostat · gov_10a_main- Totale overheidsuitgaven · 2024
Alle uitgaven van de volledige overheid (Eurostat TE, sector S13), tegenover de omvang van de economie.
Dit meet de omvang van de bestedingen, niet de kwaliteit van de publieke diensten.
Eurostat · gov_10a_main- Begrotingssaldo · 2024
Vorderingensaldo van de volledige overheid (Eurostat B9, sector S13). Een negatief cijfer betekent een tekort; een positief cijfer een overschot.
Het begrotingssaldo gaat over één jaar en is niet hetzelfde als de opgebouwde overheidsschuld.
Eurostat · gov_10a_main
“Eén op vijf in Frankrijk” gaat over werkenden bij de overheid, niet over alle inwoners of uitsluitend statutaire ambtenaren. Belastingen en personeelsaantallen vertellen op zichzelf niet hoeveel kwaliteit een land met zijn publieke diensten levert.
Voor partijfinanciering en rechtstreeks betaalde NAVO-bijdragen is nog geen vergelijking met dezelfde afbakening voor alle vier de landen vastgesteld. De Belgische bedragen staan bij het bestedingenoverzicht.
Bronnen gecontroleerd op 30 oktober 2026. Dit referentieoverzicht wordt handmatig bijgewerkt. Nieuwere bronherzieningen kunnen afwijken van deze momentopname.
Over deze cijfers
Sector S13 — overheid
De statistische hoofdreeksen op deze pagina hebben betrekking op de consolidatie van de volledige Belgische overheid, statistische sector S13 in het Europees systeem van rekeningen (ESA 2010): de federale overheid, de deelstaten (gemeenschappen en gewesten), de lokale besturen en de sociale zekerheid samen.
ESA 2010
Het Europees systeem van rekeningen (ESA 2010) is de gemeenschappelijke boekhoudkundige standaard die alle EU-lidstaten gebruiken om hun overheidsfinanciën te rapporteren aan Eurostat, wat internationale vergelijkingen mogelijk maakt.
Maastrichtschuld
De overheidsschuld die hier wordt getoond, is de geconsolideerde brutoschuld volgens de Maastricht-definitie: nominale waarde, na consolidatie van schulden tussen overheidsonderdelen onderling, gebruikt voor de Europese begrotingsregels.
Consolidatie
Vorderingen en schulden tussen overheidsonderdelen onderling (bv. tussen de federale overheid en een gewest) worden tegen elkaar weggestreept, zodat de totale overheidsschuld niet dubbel wordt geteld.
Bevolkingsreferentiedatum
De bevolkingscijfers van Statbel zijn een momentopname op 1 januari van elk jaar (wettelijke bevolking). Per-inwonerberekeningen gebruiken de bevolking van het jaar dat overeenkomt met de financiële periode.
Officieel versus geraamd
Officiële cijfers komen rechtstreeks uit de brondatasets van Eurostat of Statbel. Geraamde cijfers (bv. de actuele schuldteller op de homepagina) worden apart als "raming" gelabeld en vervangen nooit het laatst gerapporteerde officiële cijfer — beide worden steeds afzonderlijk getoond.
Onderwijs, partijen en NAVO
Het aanvullende referentieoverzicht gebruikt een vast gemeenschappelijk jaar. Onderwijs en defensie komen uit Eurostat; partijfinanciering komt uit een gepubliceerde analyse van de partijrekeningen. De NAVO-bijdrage is een indicatieve berekening met budgetten en een verdeelsleutel, geen vastgestelde betaling. Bronlinks, afbakening, status en controledatum staan bij dit overzicht.
De statistische kaarten en grafieken tonen bij het bronicoon de organisatie, dataset, periode, sector, eenheid, kader en status van de onderliggende data, inclusief de datum waarop deze werd opgehaald.